‘ਮਹਿੰਗਾਈ’ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਚੀਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ‘ਮੁਦਰਾਫੀ’ ਦਾ ਬਣਿਆ ਖ਼ਤਰਾ

 ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਆਏ ਭਾਰੀ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਮਹਿੰਗਾਈ’ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (ਸੀਪੀਆਈ) ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (ਪੀਪੀਆਈ) ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਸਾਈ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ‘ਮੁਦਰਾਫੀ’ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 2 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚੀਨ ‘ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ‘ਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਚੀਨ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਊਰੋ ਆਫ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ (NBS) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2023 ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ ‘ਚ ਚੀਨ ‘ਚ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ‘ਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 0.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੇ ਪੋਲ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਸੀਪੀਆਈ 0.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗੀ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀਪੀਆਈ ‘ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਭਾਵ ਉਤਪਾਦਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (ਪੀਪੀਆਈ) ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 10ਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 4.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰ ਇਹ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੀਪੀਆਈ ਅਤੇ ਪੀਪੀਆਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ।

ਚੀਨ ‘ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ‘ਚ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਸੀ ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਮੰਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਮਾਨ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਪੈਸੇ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ ‘ਮੁਦਰਾਫੀ’ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਘਟਣ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ ‘ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਲਈ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।