48 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਚ 130 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਹਿਲਿਆ ਤੁਰਕੀ

ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਹਿ-ਰਹਿ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 23000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਇਕੱਲੇ ਤੁਰਕੀ ‘ਚ 19,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਹਨ। ਹੱਸਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਕਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਨੇ 2 ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਕ ਨਾਸੂਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ, ਅਗਸਤ 1999 ‘ਚ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 7.6 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ 17,500 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ

6 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੇਰੇ 4.17 ਵਜੇ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 7.8 ਮਾਪੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮ ਗਏ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ 18 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਸੀ। ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ‘ਚ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 6.7 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਫਿਰ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਰੀਬ 9 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ 1.24 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸੋਗ ਮਨਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 7.5 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਆਫ਼ਟਰ ਸ਼ਾਕ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਜੀਓਲਾਜੀਕਲ ਸਰਵੇ (ਯੂਐੱਸਜੀਐੱਸ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਮਵਾਰ ਤੜਕੇ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ‘ਚ ਆਏ ਪਹਿਲੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਸੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 4 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ 130 ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਟਕੇ ਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਇਕ ਝਟਕੇ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ 21 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਝਟਕੇ ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਲੈਬਨਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਰਗੇ ਨੇੜਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕੇਗਾ।